Kunst van het ouder worden in de Preva
Een hulpmiddel bij de introductie van het zorgleefplan
'Het was zeer prettig iets samen te doen. Het project heeft een duidelijke meerwaarde gehad, zowel voor medewerkers als cliënten'
Op deze pagina meer informatie over de pilot 'de kunst van het ouder worden' in verpleeghuis de Preva. Een project van Sting ism Bureau Kwiek dat tot stand is gekomen met financiële steun van Zonmw. En dankzij de inzet en het enthousiasme van alle medewerkers van de afdeling Topaas. Graag vertellen wij u hier meer over de aanleiding, gekozen aanpak en de succesfactoren.
Aanleiding: behoefte aan methode om zorgleefplan te laten 'leven'
Verpleeghuis de Preva (onderdeel van Saffier-Haaglanden) is een somatisch verpleeghuis in Den Haag. In mei 2007 is hier de pilot 'de kunst van het ouder worden' van start gegaan. Bedoeld als hulpmiddel bij de veranderingen in de organisatie. De Preva werkt toe naar de introductie van het zorgleefplan en wil de komende jaren steeds meer werken vanuit de wens van de cliënt. Belangrijke uitgangspunt hierbij zijn de kernwaarden van Saffier; aandacht, waardig, perspectief, betrouwbaar en samenwerking. Het management wil de medewerkers hierbij ondersteunen. Er is behoefte aan een methode waarmee het zorgleefplan op een prettige en efficiente manier gaat 'leven' voor de medewerkers en past binnen de beleidsontwikkelingen van Saffier en de Preva.
Aanpak: Multidisciplinair en gebruik van eigen ideeën en mogelijkheden
Aan het project hebben alle medewerkers van de afdeling deelgenomen.
Het project is van start gegaan met een twee-tal scholingsbijeenkomsten. Deze bijeenkomsten hebben een belangrijke basis gelegd voor de verdere en succesvolle uitvoering van het project op de afdeling.
In de eerste bijeenkomst is met elkaar gesproken over het belang van levensverhalen en herinneringen. In de tweede bijeenkomst is gezocht naar nieuwe mogelijkheden om samen de ervaringen, passies en hobby's een grotere plek te geven in de dagelijkse zorg. Er is dan inmiddels een groot draagvlak om hiermee op de afdeling aan de slag te gaan.
Na de scholingsbijeenkomsten gaat het team zelf aan de slag om de levenservaringen van de cliënten in beeld te brengen. Hiervoor bedenkt het team zelf een werkvorm. 'Dit mag iedereen van mij weten kistjes'. Tijdens een speciale workshop brengen de teamleden eerst hun eigen levensverhalen in beeld. Het resultaat: prachtige persoonlijke 'kistjes'. Deze komen als stimulerend voorbeeld een tijdje op de afdeling te staan.Vervolgens zijn de zorgmedewerkers samen met de bewoners aan de slag gegaan om de verhalen, herinneringen en ervaringen van bewoners in beeld te brengen. Bijzondere middagen met een prachtig tastbaar resultaat.
In een afsluitende bijeenkomst is met de medewerkers teruggekeken op de projectactiviteiten in de Preva en is besproken hoe het geleerde een plek kan houden in het zorgleefplan en in de dagelijkse zorg.
Succesfactoren
Enkele belangrijke succesfactoren uit de pilot, die inmiddels zijn opgenomen in het scholingstraject 'kunst van het ouder worden':
-
Het zelf ervaren en delen van levensverhalen door medewerkers is heel belangrijk. Een oefening met voorwerpen en herinneringen leidde in twee minuten tot de noodzakelijke 'klik' bij medewerkers. En minstens zo belangrijk het leidde tot veel plezier.
-
Wederkerigheid tussen bewoners en medewerkers. Dit is misschien wel de grootste en de meest interessante factor. Het team van de Preva heeft eerst zelf een 'persoonlijk' kistje gemaakt en op de afdeling getoond aan de cliënten. Een groot succes. De cliënten waren vol interesse en door de kistjes ontstonden er andere gesprekken met de medewerkers. Hierdoor gemotiveerd hebben de medewerkers en cliënten vervolgens samen aan de kistjes voor de bewoners gewerkt. Deze bijeenkomsten zijn door de medewerkers en bewoners als zeer waardevol en plezierig ervaren.
-
De deelname van het hele multidisciplinaire team is eveneens van groot belang geweest. De ervaringen tijdens de themabijeenkomsten zijn hierdoor breed gedragen. In de Preva zijn het de zorgmedewerkers geweest die aan de slag zijn gegaan met de levenservaringen van de bewoners, maar wisten zich gesteund door het hele team. Daarbij hebben medewerkers van diverse andere discipline's ingangen gekregen om in eigen werk levenservaringen van cliënten een plek te geven.
-
Creativiteit gecombineerd met een praktische en nuchtere kijk op levensverhalen speelt een belangrijke rol. Speelse werkvormen stimuleren het contact en vertrouwen in het team en het 'vrije' denken. Zo had het Preva-team na een korte opwarmer reeds 40 realistische ideeën om in de dagelijkse zorg aan de slag te gaan.
-
Het in beeld brengen van levensverhalen heeft een positief effect. Elementen uit het levensverhaal vormen te samen een mooie collage, iets om trots op te zijn en voor anderen biedt het tal van gespreksmogelijkheden.
Resultaten
In de Preva heeft de pilot tot de volgende klinkende resultaten geleid:
-
De deelnemers hebben meer 'oog' gekregen voor de levensverhalen en het welzijn van de bewoners. Zij hebben zelf ervaren welk effect er uitgaat van het delen van herinneringen en ervaringen en zijn hierdoor enthousiast geworden.
-
Medewerkers zijn zich bewust geworden van de eigen rol en mogelijkhedne die zij hebben voor het welzijn van de bewoners. Tijdens de themabijeenkomsten is hier op een positieve en creatieve manier volop aandacht voor geweest. De deelnemers inmiddels werkzaam op nieuwe afdelingen vervullen daar een voortrekkersfunctie in het bedenken van mogelijkheden en gaan op zoek om deze aan te wenden voor het aangaan van nieuwe samenwerkingsverbanden, zo signaleert de zorgmanager.
-
Het team heeft olv Sting en Bureau Kwiek een concrete werkvorm bedacht om de levensverhalen in beeld te brengen. Het heeft geleid tot een beter contact tussen medewerkers en bewoners.
-
De 'dit mag iedereen van mij weten kistjes' leverde nieuwe gesprekken en intieme contacten op. Het samen 'knutselen' is zowel door de medewerkers als de bewoners als zeer positief ervaren. Bijkomend positief effect is het team-builings-effect.
-
Medewerkers zijn zich bewust dat het verbeelden van levensverhalen slechts een middel en geen einddoel op zich. Zij hebben geoefend op welke manier de verkregen informatie een plek kan krijgen in het zorgleefplan.
-
Clienten en familie zijn actief betrokken geweest bij de pilot en zijn enthousiast.
|
